Wat zou Jezus doen?
Deze vraag zijn we de afgelopen decennia op vele plekken tegengekomen, op spandoeken, op armbandjes, t-shirts en natuurlijk in discussies op sociale media die nergens uitkomen.
Wat zou Jezus doen?
Men bedoelt het goed en men zoekt werkelijk iets, maar het antwoord wordt zelden gezocht op de plaats waar het ligt. Wie wil weten Wie Yeshua (Jezus) werkelijk is en wat Hij werkelijk zou doen, dient zich te verdiepen in de Thora waarin heel duidelijk wordt verteld wat we van de Messias kunnen verwachten.
Dat is geen vrome omweg. Het is wat er staat. In de vlakte van Moab kondigt Moshe (Mozes) iemand aan die na hem komt en het enige ijkpunt dat hij daarbij noemt is hijzelf. Wie dus wil weten wat Yeshua doet, moet kijken naar wat Moshe deed, want zo staat het in de tekst en niet anders.
Deuteronomium 18:15-20
15 Een Profeet, uit het midden van u, uit uw broederen, als mij, zal u de Eeuwige, uw God, verwekken; naar Hem zult gij horen; 16 Naar alles, wat gij van den Eeuwige, uw God, aan Horeb, ten dage der verzameling, geëist hebt, zeggende: Ik zal niet voortvaren te horen de stem van de Eeuwige, mijns Gods, en ditzelve grote vuur zal ik niet meer zien, dat ik niet sterve. 17 Toen zeide de Eeuwige tot mij: Het is goed, wat zij gesproken hebben. 18 Een Profeet zal Ik hun verwekken uit het midden hunner broederen, als u; en Ik zal Mijn woorden in Zijn mond geven, en Hij zal tot hen spreken alles, wat Ik Hem gebieden zal. 19 En het zal geschieden, de man, die niet zal horen naar Mijn woorden, die Hij in Mijn Naam zal spreken, van dien zal Ik het zoeken. 20 Maar de profeet, die hoogmoediglijk zal handelen, sprekende een woord in Mijn Naam, hetwelk Ik hem niet geboden heb te spreken, of die spreken zal in den naam van andere goden, dezelve profeet zal sterven.
Let op wat er in vers 18 wordt beloofd. Niet een nieuwe leer, niet een nieuwe koers, maar de Eeuwige belooft Zijn eigen woorden in Zijn mond te leggen. En wie zich afvraagt welke woorden dat zijn, hoeft de Thora slechts open te slaan, want daar staat vierenvijftig maal geschreven de Eeuwige sprak tot Moshe.
Dat de Profeet ook werkelijk als Moshe zou onderwijzen, hebben Zijn eerste volgelingen zonder aarzeling begrepen. Cefas (Petrus) staat in de tempel, kort na de genezing bij de Schone Poort en hij haalt deze belofte woordelijk aan voor mensen die haar uit het hoofd kenden.
Handelingen 3:22-23
22 Want Moshe heeft tot de vaderen gezegd: De Eeuwige, uw God, zal u een Profeet verwekken, uit uw broederen, gelijk mij; Dien zult gij horen, in alles, wat Hij tot u spreken zal. 23 En het zal geschieden, dat alle ziel, die dezen Profeet niet zal gehoord hebben, uitgeroeid zal worden uit den volke.
Moshe verklaart dat de Messias te herkennen is aan het gelijkgestemde onderwijs, waarin de Thora in elk aspect zal resoneren. Yeshua leefde dit voor maar werd helaas door velen niet herkend. Cefas benadrukt het daarom nogmaals door de woorden van Moshe te citeren. Helaas weet het merendeel van de christenen nog steeds niet wat Jezus zou doen, omdat zij de Thora de rug toekeren.
Verantwoording van de grondtekstmethode
Het Hebreeuws en het Grieks verbuigen hun woorden naar tijd, persoon, getal en functie. Een woord zoals het in het vers staat ziet er daardoor anders uit dan hetzelfde woord in het woordenboek. Hieronder wordt daarom eerst de vorm genoemd zoals de tekst hem draagt en daarna de wortel waaruit die vorm is opgebouwd.
De Hebreeuwse grondtekst
Deuteronomium 18:18-20
18 En Ik zal Mijn woorden in Zijn mond geven (וְנָתַתִּי, venatatti). 19 En het zal geschieden, de man, die niet zal horen (יִשְׁמַע, yishma) naar Mijn woorden, van dien zal Ik het zoeken (אֶדְרֹשׁ, edrosh). 20 Maar de profeet, die hoogmoediglijk zal handelen (יָזִיד, yazid), sprekende een woord in Mijn Naam, hetwelk Ik hem niet geboden heb te spreken, dezelve profeet zal sterven.
Het woord geven is vertaald vanuit de vorm וְנָתַתִּי (venatatti), uit de wortel נָתַן (natan), en draagt de volgende betekenissen met zich mee: geven, plaatsen, toevertrouwen, neerleggen. De woorden worden dus in Zijn mond gelegd en zij komen dus niet uit Zijn eigen hart voort.
Het woord horen is vertaald vanuit de vorm יִשְׁמַע (yishma), uit de wortel שָׁמַע (shama), en kan ook wel vertaald worden als luisteren, gehoorzamen, gehoor geven. Het woord zoeken is vertaald vanuit de vorm אֶדְרֹשׁ (edrosh), uit de wortel דָּרַשׁ (darash), en laat zich ook graag vertalen als zoeken, navragen, onderzoeken, rekenschap vragen. En het woord hoogmoediglijk handelen is vertaald vanuit de vorm יָזִיד (yazid), uit de wortel זוּד (zud), en draagt de volgende betekenissen met zich mee: koken, overkoken, opzwellen van trots, aanmatigend optreden.
Daar staat het onderscheid dat deze hele studie draagt. De ware profeet draagt woorden die hem zijn toevertrouwd. De valse profeet kookt over van wat hij zelf heeft bedacht en plakt er een Naam op. Beide spreken in die Naam. Slechts één van beide is gezonden.
De Septuaginta
De aanhaling in Handelingen 3:22 loopt in haar dragende woorden woordelijk gelijk met de Griekse tekst van Deuteronomium 18:15.
Deuteronomium 18:15
Een Profeet (προφήτην, prophētēn), uit het midden van u, uit uw broederen (ἀδελφῶν, adelphōn), als mij, zal u de Eeuwige, uw God, verwekken (ἀναστήσει, anastēsei); naar Hem zult gij horen (ἀκούσεσθε, akousesthe);
Handelingen 3:22
De Eeuwige, uw God, zal u een Profeet (προφήτην, prophētēn) verwekken (ἀναστήσει, anastēsei), uit uw broederen (ἀδελφῶν, adelphōn), gelijk mij; Dien zult gij horen (ἀκούσεσθε, akousesthe), in alles, wat Hij tot u spreken zal.
De vier dragende woorden staan aan beide zijden gelijk. Dat is een citaat en geen zinspeling. Cefas leest de Septuaginta voor, in de tempel, aan mensen die de tekst konden meespreken. En hij past haar zonder enig voorbehoud toe op Yeshua.
Tot slot
Daarmee staat de vraag waarmee wij begonnen, recht overeind en zij is scherper dan het armbandje waarop zij staat.
Wat zou Yeshua doen?
Hij zou spreken wat Hem geboden is. Niets erbij en niets eraf. En dat is precies wat de Kerk eeuwenlang niet heeft willen horen. Zij bezit de Hebreeuwse tekst, zij bezit de Septuaginta, zij bezit de woordenboeken en zij weet dat Deuteronomium 18:18 spreekt over de zuivere woorden van de Eeuwige Zelf. Toch preekt de Kerk een Messias Die gekomen zou zijn om precies die heilzame woorden af te schaffen. Zij noemt dat vrijheid. Cefas noemt het verdraaien en hij zet er het woord wetteloos naast. Wie de brieven van Sha'ul gebruikt als hefboom onder de Thora, doet exact wat 2 Petrus 3:16 voorzegt en meent intussen dat hij de Bijbel verdedigt.
2 Petrus 3:15-17
15 En acht de lankmoedigheid onzes Heeren voor zaligheid; gelijkerwijs ook onze geliefde broeder Paulus, naar de wijsheid, die hem gegeven is, ulieden geschreven heeft; 16 Gelijk ook in alle zendbrieven, daarin van deze dingen sprekende; in welke sommige dingen zwaar zijn om te verstaan, die de ongeleerde en onvaste mensen verdraaien, gelijk ook de andere Schriften, tot hun eigen verderf. 17 Gij dan, geliefden, zulks te voren wetende, wacht u, dat gij niet door de verleiding der gruwelijke mensen mede afgerukt wordt, en uitvalt van uw vastigheid.
Zij zullen op die dag zeggen dat zij in Zijn Naam hebben gesproken. En het antwoord staat al in Deuteronomium 18:20, over de man die spreekt wat hem niet geboden is.
Er is nog een tweede greep en die grijpt dezelfde tekst van de andere kant aan. Waar de Kerk het onderwijs weggooit en de belofte houdt, houden bepaalde zionistische theologische stromingen de belofte vast en laten de voorwaarde vallen. Zij lezen de landbelofte alsof zij losstaat van de bladzijden waarop zij is opgeschreven, terwijl Deuteronomium op iedere bladzijde het bezit van het land aan de inzettingen verbindt. Christelijke stromingen die de Thora voor zichzelf afgeschaft verklaren en haar tegelijk als eigendomsakte voor anderen inzetten, spreken zichzelf in één zin tegen. Hier past nuance en die wordt niet weggelaten, want er zijn rabbijnse stromingen die het politieke zionisme uitdrukkelijk verwerpen op grond van de Schrift zelf en er zijn christelijke stemmen die dat eveneens doen. Het verwijt treft niet een volk en niet een land. Het treft een leer die het onderwijs afdankt en de zegen op eigen gezag denkt te kunnen incasseren.
De gewone man die dit alles nooit heeft gehoord, treft geen enkel verwijt. Hij kreeg wat men hem aanreikte en hij zong wat men hem in de mond legde. Het verwijt treft wie het beter wist en de waarheid verzweeg.
De boog werd gespannen bij Horeb, de pijl werd gericht in de vlakte van Moab en de baan liep dwars door de eeuwen tot in een tempelhof in Jeruzalem, waar een visser uit Galilea de belofte oplas alsof de inkt nog nat was.
Dus als we werkelijk antwoord op de vraag willen.
Wat zou Jezus doen?
Kijk dan naar Mozes, een profeet zoals de Messias.