De mythe van de verplichte alcoholonthouding

Binnen een reeks specifieke kerkelijke stromingen leeft de hardnekkige overtuiging dat de Bijbel alcohol verbiedt. Wie drinkt, zou zondigen. Deze leer wordt niet zomaar ergens gefluisterd, maar staat in sommige gevallen zelfs zwart op wit in het kerkelijk handboek, en wordt in andere gevallen breed van de kansel verkondigd als vroomheidsnorm. 

De Kerk van de Nazarener (Church of the Nazarene) legt geheelonthouding vast als gedragsregel in haar officiële handboek. De Zevendedagsadventisten (Seventh-day Adventist Church) hanteren volledige onthouding als officiële leer. Het Leger des Heils verplicht zijn leden, de “soldaten”, tot een gelofte van onthouding. De Southern Baptist Convention in Amerika heeft via kerkelijke resoluties herhaaldelijk opgeroepen tot geheelonthouding als bijbelse norm, en diezelfde overtuiging leeft breed binnen onafhankelijke baptistengemeenten, de Assemblies of God en talloze andere pinksterkerken. 

In Nederland wortelt deze leer historisch in de Nederlandsche Christelijke Geheelonthouders Vereniging (NCGOV), opgericht in 1881 door ds. Carel Steven Adama van Scheltema vanuit hervormde en gereformeerde Réveil-kringen als eerste landelijke organisatie die volledige onthouding als norm stelde. Diezelfde overtuiging leeft vandaag nog voort in delen van de bevindelijk gereformeerde gezindte en in tal van Nederlandse pinkster- en evangelische gemeenten, veelal beïnvloed door de Amerikaanse holiness-traditie. 

Geen van deze kerkverbanden heeft dit verbod overigens in zijn officiële belijdenisgeschriften vastgelegd; de Nederlandse Geloofsbelijdenis, de Heidelbergse Catechismus en de Dordtse Leerregels bevatten geen woord over alcohol. Het is leerstof die via kerkelijke handboeken, resoluties en kanselboodschappen is ontstaan, zonder ooit aan de Schrift zelf getoetst te zijn. 

Wie deze studie leest en vervolgens met een tegenwerping komt, zal merken dat vrijwel elke tekst die daarvoor wordt aangehaald hieronder al behandeld is. Deze studie loopt van de Thora tot het Nieuwe Testament, en laat zien wat er werkelijk geschreven staat. De conclusie zal telkens dezelfde zijn: niet het matige gebruik van wijn wordt veroordeeld, maar de dronkenschap en het misbruik ervan. 

In deze studie gaan we de hele Bijbel door, om te zien op welke manier de Bijbel positief en negatief over alcohol spreekt. Hoewel we van harte aanbevelen deze studie in de opgestelde volgorde te lezen, is deze uitgebreide bijbelstudie opgesteld in hoofdstukken, zodat de gewenste exegeses gemakkelijk kunnen worden opgezocht.